۸۰ درصد مردم ايران با کمبود ويتامين D مواجهند

کلمه: پنجره هايی که به دليل فرهنگ غلط همسايگی بايد با ضخيم‌ترين پرده ها پوشانده شود و در تمام طول روز، فضای خانه از لمس نور طبيعی آفتاب بی بهره بماند. به واقع ما در ايران، از آفتاب مي‌گريزيم. تنها منبع غنی از اين ويتامين، نور خورشيد است و صرفا در اثر مواجهه با آفتاب، سنتز ويتامين D اتفاق مي‌افتد که اين شيوه دريافت هم در ايران به دلايل عديده امکان‌پذير نيست.

نتايج پژوهش‌هايی که از ابتدای دهه ۸۰ در شهرهای پرجمعيت کشور انجام گرفته نسبت به کمبود شديد ويتامين D در جمعيت اين شهرها هشدار مي‌دهد. هشدارها که مبتنی بر نتايج تحقيقات درباره جمعيت کودک، جوان و ميانسال شهرهای مورد مطالعه بوده حاکی از آن است که کمبود ويتامين D که يکی از ويتامين‌های موثر در پيشگيری از پوکی استخوان، افسردگي، ابتلا به بيماري‌های گوارشي، ابتلا به MS، ابتلا به ديابت، چاقی و فشار خون است اکنون در جمعيت بزرگسال و کودک کشور از ميانگين ۵۰ درصد هم فراتر رفته و با وجود آنکه گزارش اين کمبود از سال‌های ۸۸ و ۸۹ در اختيار مسوولان تامين امنيت غذايی کشور و غني‌سازی مواد غذايی از جمله وزارت آموزش و پرورش و دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت قرار گرفته اما تيرنگ نيستاني، سرپرست آزمايشگاه پژوهش‌های تغذيه‌يی به «اعتماد» مي‌گويد که هنوز هيچ يک از مواد غذايی با ويتامين D غني‌سازی نشده است. فقدان ويتامين D در مواد غذايی مصرفی کشور در حالی است که به تاييد متخصصان تغذيه، ويتامين D سبب جذب کلسيم و فسفر توسط روده‌ها مي‌شود اما با نگاهی به آمار جمعيتی که دچار کمبود ويتامين D هستند مي‌توان اين پيش‌فرض را نزديک به يقين دانست که کمبود کلسيم ناشی از دريافت اين نوع ويتامين هم در جمعيت کشور رقمی قابل توجه باشد.

آفتاب بر سرمان به وفور مي‌تابد

کارشناسان محيط زيست تاييد مي‌کنند کشورهای واقع در کمربند بيابانی دنيا؛ خاورميانه و شمال آفريقا، بيشترين ميزان دريافت نور خورشيد را نسبت به ساير کشورهای دنيا دارند. در حالی که به گفته متخصصان تغذيه، بيش از ۸۰ درصد دريافت ويتامين D از طريق مواجهه با نور آفتاب صورت مي‌گيرد و ۱۰ الی ۱۵ دقيقه قرار گرفتن روزانه بدن در مقابل نور بي‌واسطه خورشيد مي‌تواند نياز دو هزار واحدی به اين ويتامين موثر را تامين کند. نقش مواد غذايی همچون غلات و برخی سبزي‌ها و ميوه‌ها، کره، روغن کبد ماهي، زرده تخم‌مرغ، خامه، جگر، ماهی ساردين و گوشت قرمز و قارچ در اين فرآيند فقط ۲۰ درصد اعلام شده اما احتمالا اين سوال را بايد در خفا مطرح کرد که چرا ۸۰ درصد مردم ايران دچار کمبود ويتامين D هستند. نيستانی در پاسخ به راهکار رفع کمبود ويتامين D مي‌گويد: «واقعيت اين است که برخلاف بسياری از ويتامين‌های موجود در مواد غذايي، مقادير زيادی از ويتامين D در مواد غذايی وجود نداشته و صرفا در ماهي‌های چرب و روغن کبد ماهی به فراوانی يافت مي‌شود. مقادير بسيار کمی از نوع ويتامين D2 در قارچ وجود دارد و مقدار اين ويتامين در زرده تخم‌مرغ هم بسيار کم است. تنها منبع غنی از اين ويتامين، نور خورشيد است و صرفا در اثر مواجهه با آفتاب، سنتز ويتامين D اتفاق مي‌افتد که اين شيوه دريافت هم در ايران به دلايل عديده امکان‌پذير نيست که مهم‌ترين دليل، مسائل فرهنگی است. آلودگی هوا هم مانع از دريافت ويتامين D شده علاوه بر آنکه استفاده از کرم‌های ضدآفتاب هم مانع از سنتز ويتامين D مي‌شود اما عامل مهم، نوع زندگی ما است که وقتی از ساعات اوليه صبح تا پايان غروب در محيط‌های سربسته و فاقد نور طبيعی کار مي‌کنيم، از دريافت اين ويتامين محروم مي‌مانيم.»

دختران دبيرستانی اصفهان، چهار برابر پسران کمبود ويتامين D دارند

نتايج تحقيقی که در سال ۸۳ در شهر اصفهان و از سوی پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد نشان داد به علت دوری از نور خورشيد، کمبود ويتامين D در دختران دبيرستانی شهر اصفهان چهار برابر شايع‌تر از پسران است. بر مبنای نتابج اين تحقيق که ۳۱۸ دانش‌آموز، ۱۵۳ پسر و ۱۶۵ دختر در گروه سنی ۱۴ تا ۱۸ سال مورد مطالعه قرار گرفته بودند، کمبود ويتامينD 2/46 درصد گزارش شد که ۱/۷۲ درصد از دختران و ۳/۱۸ درصد از پسران دچار کمبود شديد ويتامين D بودند.

بيش از ۵۰ درصد ايرانيان کمتر از ۴۰ سال، کمبود ويتامين D دارند

مردادماه سال ۸۸، دکتر فرهاد غريب‌دوست ، رييس مرکز روماتيسم ايران بر مبنای نتايج پژوهش انجام‌شده در سال ۸۸ در اين مرکز خبر داد که بيش از ۵۰ درصد افراد کمتر از ۴۰ سال کشور از کمبود ويتامين D رنج مي‌برند. به گفته وی جمعيت مورد مطالعه در اين تحقيق، ۶۸۹ بيمار مراجع به مرکز روماتيسم ايران بودند و کمبود ويتامين D در ۵۴ درصد زنان و ۳۶ درصد مردان کمتر از ۴۰ سال مراجعه‌کننده به اين مرکز مورد تاييد قرار گرفت. وی همچنين به نتايج مطالعات مشابه پيشين در استان‌های گلستان، خراسان رضوي، فارس، بوشهر و آذربايجان شرقی اشاره کرد و از کمبود ۴۴ الی ۵۴ درصدی ويتامين D در جمعيت مورد مطالعه خبر داد.

نيمی از زنان ايرانی دچار کمبود ويتامين D هستند

آبان‌ماه سال ۹۰، حسين دلشاد، قائم‌مقام پژوهشکده علوم غدد درون‌ريز و متابوليسم، اعلام کرد: بر اساس نتايج مطالعاتی که توسط پژوهشکده غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی انجام شده؛ تقريبا تمام افراد جامعه در معرض خطر کمبود ويتامين D قرار دارند و حدود نيمی از افراد جامعه به‌ويژه زنان در ايران به کمبود شديد ويتامين D مبتلا هستند. وی دلايل عمده کمبود ويتامين D را نوع تغذيه، آلودگی هوا و چاقی دانست و با اشاره‌يی تلويحي، خورشيد را منبع اصلی اين ويتامين معرفی کرد. اشاره پنهان او در اين جملات خلاصه مي‌شد: «مهم‌ترين منبع جذب ويتامين D، پوست بدن است که ۸۰ درصد اين ويتامين را از طريق تابش اشعه ماوراء بنفش خورشيد دريافت مي‌کند. بنابراين کساني‌که پوست تيره دارند يا اشخاصی که از نور آفتاب محرومند يا افرادی ‌که از کرم ضدآفتاب که مانع جذب شدن ويتامين D است، استفاده مي‌کنند، از جذب اين ويتامين به واسطه تابش آفتاب بي‌بهره‌اند و فقط ۲۰درصد جذب ويتامين D از طريق مواد غذايی صورت مي‌گيرد.»

۸۰ درصد مردم کشور کمبود ويتامين D دارند

دي‌ماه سال ۹۰، مجيد حاجي‌فرجي، رييس انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايی کشور، اعلام کرد: بر مبنای نتايج پژوهش‌های انجام‌شده در کشور، بيش از ۸۰ درصد مردم دچار کمبود ويتامين D هستند. حاجي‌فرجی در همان زمان اعلام کرد: موثرترين راه جبران اين کمبود، غني‌سازی دوغ مصرفی مردم با ويتامين D است به اين معنا که لازم است استانداردهای افزودن مواد مغذی به دوغ تغيير کند تا مردم بتوانند با صرف دو وعده دوغ در روز، هزار واحد ويتامين D دريافت کنند که با اين اقدام، ۵۰ درصد از نياز روزانه مردم به اين نوع ويتامين تامين مي‌شود. نيستانی به «اعتماد» مي‌گويد: «از آنجا که سطح سرم ويتامين D در فصول مختلف متفاوت بوده و در زمستان هم کاهش مي‌يابد، برای تعدادی از بيماران مبتلا به ديابت که حدود ۸۰ درصد کمبود ويتامين D داشتند، هزار واحد دوغ غني‌شده با ويتامين D توزيع کرديم. نتايج اين مطالعه و مصرف روزانه دو وعده دوغ غني‌شده نشان داد که سطح ويتامين D در اين افراد تا حد قابل توجهی افزايش يافت، علاوه بر آنکه بسياری از مشکلات مرتبط با ديابت مثل قند خون يا التهاب و چربی خون بهبود يافت. در واقع يک مداخله تغذيه‌يی ساده، تا حد چشمگيری در وضعيت بالينی اين بيماران موثر بود. نتايج فرضيات ما بر تاثير ژنتيک پاسخ ميزبان ديابتی به دريافت ويتامين D هم نشان داد برخی افراد که ژن‌های خاصی را در بدن دارند و حدود ۳۰ درصد از جامعه را دربرمي‌گيرند، ممکن است پاسخ مناسبی به سطوح سرمی ويتامين D نداشته باشند و برای اين افراد، علاوه بر توزيع عادی ويتامين D از طريق مواد غذايی غني‌شده بايد مراقبت‌های بيشتری در نظر بگيريم.»

بيش از ۹۰ درصد دانش‌آموزان شهر تهران کمبود ويتامين D دارند

حاجي‌فرجی در نيمه دوم زمستان ۹۰ همچنين از نتايج تحقيقی که از سوی اين مرکز و در فاصله سال‌های ۸۶ تا ۸۷ در ۱۲ منطقه شهر تهران انجام‌شده خبر داد که بر مبنای اين نتايج، بيش از ۹۰ درصد دانش‌آموزان به کمبود شديد ويتامين D دچار بودند که اين کمبود در پسران، ۸۵ تا ۹۰ درصد و در دختران، ۹۰ تا ۹۵ درصد گزارش شده بود. به گفته حاجي‌فرجي، گزارش اين تحقيق در اختيار وزارت بهداشت قرار گرفت و پيشنهاد اعضای انستيتو اين بود که شير و آبميوه توزيع‌شده در مدارس، با ويتامين D و کلسيم غني‌سازی شود اما اين پيشنهاد هنوز در انتظار طرح در شورای سياستگذاری سلامت است. نيستانی به «اعتماد» درباره جزييات اين تحقيق مي‌گويد: «زمستان سال ۸۶ با اجرای يک طرح استاني، ۱۱۰۰ دانش‌آموز دبستانی ۹ الی ۱۱ ساله از ۶۰ دبستان در شهر تهران مورد مطالعه قرار گرفتند و نتايج آزمايش‌های ما نشان داد بيش از ۹۰ درصد کودکان شهر تهران در فصل زمستان دچار درجاتی از کمبود ويتامين D هستند و اين مساله بسيار تکان‌دهنده است زيرا وظيفه ويتامين D صرفا تحکيم استخوان‌ها و بافت‌های سخت نيست بلکه پژوهش‌های جهانی نشان داده کمبود اين ويتامين در ابتلا به بيماري‌های مزمن، سرطان‌ها، بيماري‌های قلبی و عروقي، بيماري‌های خودايمنی و ديابت موثر بوده و افرادی که در سنين پايين به درجاتی از کمبود ويتامين D مبتلا هستند، به احتمال زيادی به اين بيماری مبتلا خواهند شد و در صورت ابتلا، به نوع شديدتری از بيماری مبتلا مي‌شوند. البته نقش ويتامين D را نبايد در کاهش پوکی استخوان ناديده گرفت و متاسفانه آمارها نشان مي‌دهد که سن ابتلا به پوکی استخوان کاهش يافته است. پس از انجام اين تحقيق، طرح غني‌سازی شير مدارس با ويتامين D را اجرا کرديم و نشان داديم که حتی با غني‌سازی شير با صد واحد ويتامين D کمبود اين ويتامين در کودکان حتی تا حد مطلوب هم رفع نمي‌شود و لازم است استراتژی کمکی برای مقابله با اين معضل اجرا شود.»

مردمی که از آفتاب می گريزند

با وجود آنکه ايران کشور بی آفتابی نيست، اما مشکلاتی طی ساليان اخير سبب شده شهروندان به ويژه ساکنان کلانشهرها که زندگی روزمره فرصت فراغت کمتری براي‌شان باقی می گذارد، چندان مجالی برای ملاقات با آفتاب نداشته باشند. والدينی که از بيم ناامنی خيابان‌ها و تردد ديوانه وار خودروها ترجيح می دهند فرزندان‌شان از آفتاب بی بهره بمانند تا آنکه عطش نگرانی از هر دقيقه‌يی که کودک در خيابان های ناايمن حضور دارد، ايام را بر والدين زهر کند. به دلايل مختلف، اکثريت استخرهای شنا برای بانوان، سرپوشيده و بی نصيب از نور طبيعی آفتاب است. پنجره هايی که به دليل فرهنگ غلط همسايگی بايد با ضخيم‌ترين پرده‌ها پوشانده شود و در تمام طول روز، فضای خانه از لمس نور طبيعی آفتاب بی بهره بماند.

به واقع ما در ايران، از آفتاب مي‌گريزيم.

منبع: روزنامه اعتماد

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: